Na przyjęciu ktoś pyta „What do you do?”, a w głowie nagle pustka: po angielsku nazwę zawodu podajesz zwykle po be z przedimkiem a lub an, choć nie każda odpowiedź wymaga tytułu stanowiska. Teacher to nauczyciel, a engineer to inżynier, ale wybór słowa zależy czasem od tego, co dokładnie robisz.
Dobierz nazwę zawodu do pracy, którą opisujesz
- a teacher – nauczyciel lub nauczycielka; przed nazwą zawodu zwykle pojawia się a albo an.
- a job to posada lub konkretna praca, a work oznacza pracę ogólnie i jest niepoliczalne.
- Chef to wyszkolony kucharz, często szef kuchni; cook ma szersze znaczenie.
- What do you do? to naturalny sposób, by zapytać, czym ktoś zajmuje się zawodowo.
Popularne zawody po angielsku zebrane w jednym miejscu
Lista przydaje się, gdy trzeba szybko nazwać czyjąś pracę, ale pojedyncze słowo łatwiej zapamiętać w krótkim zdaniu. Zacznij od zawodów, które najczęściej pojawiają się w rozmowach o rodzinie, szkole i codziennych obowiązkach.
| Po polsku | Po angielsku | Przykład |
|---|---|---|
| lekarz | doctor | She is a doctor. |
| pielęgniarz / pielęgniarka | nurse | He works as a nurse. |
| dentysta | dentist | My dentist is very kind. |
| nauczyciel / nauczycielka | teacher | My aunt is a teacher. |
| prawnik / prawniczka | lawyer | He is a lawyer. |
| inżynier / inżynierka | engineer | She works as an engineer. |
| programista / programistka | software developer | They are software developers. |
| księgowy / księgowa | accountant | He works as an accountant. |
| kucharz / kucharka | cook | My brother is a cook. |
| szef kuchni | chef | She is a chef at a hotel. |
| policjant / policjantka | police officer | Her father is a police officer. |
| strażak / strażaczka | firefighter | He is a firefighter. |
| kierowca | driver | She is a bus driver. |
| mechanik / mechaniczka | mechanic | I need to call a mechanic. |
| fryzjer / fryzjerka | hairdresser | My hairdresser is very friendly. |
| sprzedawca / sprzedawczyni | shop assistant | He works as a shop assistant. |
| rolnik / rolniczka | farmer | They are farmers. |
| weterynarz / weterynarka | vet | We took the dog to the vet. |
| aktor / aktorka | actor | She is an actor. |
| tłumacz / tłumaczka | translator | He works as a translator. |
| fotograf / fotografka | photographer | My cousin is a photographer. |
Wiele angielskich nazw zawodów ma tę samą formę niezależnie od płci, na przykład teacher, doctor i engineer. W krótkiej odpowiedzi łatwo jednak pominąć małe słowo przed nazwą. To częsty błąd: powiedz She is a teacher albo He is an engineer, nie She is teacher.
Job, work i occupation nie znaczą tego samego
W formularzu widzisz occupation, a w rozmowie pada job lub work. Te słowa łączy temat pracy, ale nie można ich swobodnie zamieniać: job oznacza zwykle posadę lub konkretną pracę i jest policzalne, natomiast work w znaczeniu „praca” jest niepoliczalne. Cambridge opisuje occupation jako formalne określenie wykonywanej pracy, często spotykane na formularzach.
Różnicę widać w zdaniach: I’m looking for a job znaczy „Szukam pracy”, a I have a lot of work – „Mam dużo pracy”. Nie mów a work, gdy chodzi o posadę; w takiej sytuacji wybierz a job. Cambridge Grammar wyjaśnia też, dlaczego occupation brzmi bardziej urzędowo.
Jest jeszcze profession, czyli zawód lub profesja, często kojarzona ze specjalistycznym przygotowaniem, jak prawo czy medycyna. What is your profession? brzmi formalniej niż zwykłe pytanie przy kawie. W codziennej rozmowie wybrałbym What do you do?, bo jest naturalne i nie wymaga znajomości formalnych terminów.
Chef i cook wskazują na różne role w kuchni
Po polsku oba słowa łatwo przełożyć jako „kucharz”, ale angielskie chef zwykle sugeruje wyszkolonego kucharza pracującego w restauracji lub hotelu, często osobę kierującą kuchnią. Cook jest szersze: może oznaczać osobę, która zawodowo gotuje, bez wskazywania na stanowisko szefa.
Cambridge podaje również złożone nazwy stanowisk, takie jak head chef i pastry chef. Pierwsza oznacza szefa kuchni, druga – cukiernika specjalizującego się w deserach i wypiekach. Jeśli mowa o osobie przygotowującej posiłki w stołówce, cook może być trafniejsze; restauracyjny szef kuchni to zwykle chef.
Podobne doprecyzowanie przydaje się w IT. W bazie zawodów O*NET nazwa Computer Programmer obejmuje między innymi stanowiska zgłaszane jako Java Developer i Web Programmer, a opis skupia się na tworzeniu, modyfikowaniu i testowaniu kodu. W praktyce nazwę stanowiska dobierz do zakresu obowiązków: software developer jest dobrym określeniem dla osoby rozwijającej oprogramowanie, a programmer mocniej akcentuje programowanie.
Przedimek i pytanie o pracę najczęściej sprawiają kłopot
W angielskim łatwo powiedzieć poprawną nazwę zawodu, a mimo to zbudować zdanie, które brzmi niepoprawnie. Najkrótsza reguła brzmi: przy pojedynczym, policzalnym zawodzie użyj zwykle a albo an, a w liczbie mnogiej przedimek znika.
| Sytuacja | Prawdopodobna przyczyna | Co powiedzieć |
|---|---|---|
| She is teacher | Brakuje przedimka przed pojedynczym zawodem. | She is a teacher. |
| He is a engineer | Przedimek dobierasz do dźwięku na początku kolejnego słowa. | He is an engineer. |
| They are a nurses | Przedimek pojedynczy nie pasuje do liczby mnogiej. | They are nurses. |
| I have a work | Work w znaczeniu „praca” jest niepoliczalne. | I have a job albo I have a lot of work. |
| Chcesz zapytać o czyjś zawód | Dosłowne What are you? brzmi nienaturalnie. | What do you do? |
Przedimek a lub an dobierasz według wymowy, nie samej litery: mówimy a teacher, ale an engineer. Gdy pytasz o zawód, najbezpieczniej użyć What do you do?; odpowiedź może być krótka, na przykład I’m a nurse, albo dokładniejsza: I work as a nurse in a hospital.
Jeśli uczysz się także słownictwa związanego z pracą w szkole, nazwy zawodów możesz połączyć z nazwami miejsc, w których pracują nauczyciele i inni pracownicy. Przydadzą się wtedy nazwy pomieszczeń szkolnych, na przykład classroom i staff room.
Jedno zdanie pomaga zapamiętać nazwę zawodu
Sama lista słówek szybko zamienia się w zbiór luźnych etykiet. Dopisz do każdego słowa krótką informację o obowiązkach albo miejscu pracy, a nazwa zacznie działać w rozmowie: A vet treats animals, A baker makes bread, A firefighter puts out fires.
Najprostszy wzór to osoba + be + a/an + zawód, jak w zdaniu My brother is a mechanic. Gdy chcesz opisać zajęcie, użyj work as, a gdy ważniejsza jest branża lub miejsce pracy, powiedz I work in education albo I work in a hospital. Wybierz jedno słowo i od razu osadź je w zdaniu, a łatwiej wrócisz do niego, gdy ktoś znów zapyta: What do you do?